De Zuiderzeevloot van Steven & Jan Hopman

Michaël Koelewijn • 10 juli 2023

Sinds 2010 is Museum Spakenburg de thuishaven van een unieke vloot scheepsmodellen bestaande uit schepen die alle de Zuiderzee hebben getrotseerd. Vanaf nu zijn ze niet alleen in het museum te bezichtigen, maar ook online!

Net zoals veel andere musea is Museum Spakenburg bezig met het digitaliseren van de collectie. Digitalisering heeft veel voordelen. Zo maakt het onze collectie toegankelijker voor een breed publiek. Het plan is de komende jaren steeds meer objectcategorieën uit onze collectie online te zetten.
Als een eerste stap is besloten de scheepsmodellen te ontsluiten, waarbij de schepen gemaakt door Steven en Jan Hopman het gros vormen (22 van de 28 modellen). In deze blog willen we graag aandacht schenken beide Hopman en de geschiedenis die aan de door hun gecreëerde Zuiderzeevloot vooraf ging.


De visserszoon

Steven Hopman (1936-2015) wilde eigenlijk niets anders dan zijn vader Jan Hopman opvolgen die met de botter BU 87 de Zuiderzee en later het IJsselmeer afviste. Zijn vader zag echter geen toekomst meer voor zijn zoon op zee en wist, met wat moeite, hem te overtuigen om toch werk op wal te zoeken. Hij werd timmerman, maar de zee bleef trekken en regelmatig voer hij mee met z'n vader. Dit leidde er ook toe dat hij het hele schip in kaart bracht toen hij aanvoelde dat het schip verkocht zou worden met het idee om er nog eens een model van te maken. 


Het eerste model

Met het bouwen van modellen begon hij in 1960, toen hij op schaal 1:20 de BU 87 van zijn vader namaakte.

Toen het idee in hem op kwam om een echte Zuiderzeevloot te maken ging hij echter snel over op 1:15, zo kon hij ook de kleinere schepen die op de Zuiderzee hebben gevaren beter namaken. In 1964 kreeg hij het verzoek van de gemeente Bunschoten om in opdracht een botter-model te bouwen. Na drie jaar hard werken was de BU 9 klaar, welke nog steeds te bezichtigen is op het gemeentehuis. Het modellen bouwen ging vanaf toen gestaag. Tot 1975 maakte hij zes modellen, tot 2000 34 en tot 2012 al 67 modellen. In het bouwen is hij sinds 2000 bijgestaan door zijn zoon, Jan Hopman (vernoemd naar zijn grootvader), die het maken van modellen bijna met de paplepel kreeg ingegoten. Vijf van de 22 modellen van Hopman's Zuiderzeevloot zijn door hem gemaakt, waaronder de paling aak, het grootste schip in de vloot.


De digitale vloot

Vanaf vandaag zijn de 22 modellen gemaakt door Steven en Jan Hopman (evenals zes andere scheepsmodellen uit onze collectie) online te bekijken, samen met informatie over het scheepsmodel en het precieze schip, indien dit beschikbaar was. Klik op de knop hieronder en laat je verrassen door de modellen:

Naar de Zuiderzeevloot

Deel dit artikel

door Jeanet Huijgen 2 april 2026
Op 1 april opende Rob van Muilekom, gedeputeerde van de Provincie Utrecht en Lauren Nagel, kinderburgemeester van Bunschoten-Spakenburg het vernieuwde buitenterrein van Museum Spakenburg. Om dit te vieren heeft het museum april uitgeroepen tot kindermaand en mogen kinderen van 4 tot en met 12 jaar de gehele maand april gratis naar binnen, onder begeleiding van een betalende volwassene. Bovendien heeft het museum nog meer leuke activiteiten in petto onder andere in de meivakantie.
door Michaël Koelewijn 20 maart 2026
Tot eind 2026 is in het museum een hele bijzondere trouwjurk te zien. De van origine Surinaamse Hélène de Graaf‑Plein liet deze trouwjurk maken voor haar huwelijk in 2024 met de Spakenburgse Jan-Bort de Graaf. In deze jurk zijn elementen uit de Spakenburgse klederdracht verenigd met de klederdracht van Suriname. Hier leest u haar verhaal rond het ontwerp van de jurk en een technische beschrijving van de verschillende elementen van de bruidskoto.
door Jeanet Huijgen 16 januari 2026
Vanaf donderdag 22 januari tot 18 mei 2026 is er in Museum Spakenburg een nieuwe expositie te zien. Deze tentoonstelling draagt de naam ‘Werf in verf’ en toont Spakenburgs werk van Jan Zwaan, zoon van de bekende kunstschilder Klaas Zwaan.
door Michaël Koelewijn 7 januari 2026
Vanwege de sneeuwval is Museum Spakenburg vandaag, woensdag 7 januari, dicht. De omstandigheden zijn zo slecht dat het onverantwoord is open te gaan in verband met onze vrijwilligers en medewerkers. Geniet nu het kan van onze witte wereld ❄️. We hope u snel weer te kunnen verwelkomen.
door Jeanet Huijgen 6 oktober 2025
Van bodemschatten tot herinneringen, van opgraving tot huishouden: Deze avond zie je hoe geschiedenis overal om ons heen is. We maken een inspirerende tijdreis gedurende deze speciale editie van het Cultureel Café, georganiseerd tijdens de Maand van de Geschiedenis met het thema 'Natuurlijk'. Kom luisteren naar interessante lezingen en we sluiten af in Museum Spakenburg, waar je de archeologische vondsten zelf kunt bewonderen en kunt napraten.
door Jeanet Huijgen 23 september 2025
In de provincie Utrecht zit veel ‘verleden’ in de bodem. Bekende voorbeelden zijn de grafheuvels op de Heuvelrug, de Romeinse limes en de middeleeuwse plaats Dorestad. Maar er is nog veel meer gevonden, ook in Bunschoten-Spakenburg. Een selectie daarvan is te zien in de tentoonstelling ‘Een bodem vol vondsten’, die vanaf 24 september 2025 tot en met 3 januari 2026 te zien is in Museum Spakenburg.
Meer berichten