In de week dat het haringseizoen 2014 van start gaat opent in Museum Spakenburg de tentoonstelling ‘Ha, Haring!’. In de tentoonstelling wordt van alles verteld over dit talrijke en succesvolle visje en in het bijzonder de betekenis van de haring voor Spakenburg.

Hollandse Nieuwe

De komst van de Hollandse Nieuwe of maatjesharing is ieder jaar weer een gebeurtenis van nationaal belang. In binnen- en buitenland wordt gesmuld van dit Hollandse zeebanket. Ook de vishandelaren uit Spakenburg brengen deze lekkernij graag aan de man.

Zuiderzeeharing

Tot de komst van de Afsluitdijk in 1932 was de Zuiderzee een belangrijk leefgebied voor de haring. Voor de vissers uit Spakenburg was de Zuiderzeeharing één van de belangrijkste vissoorten. De Zuiderzeeharing was een andere, kleinere soort dan de Noordzeeharing; de vis was korter en dikker en had minder wervels.
De haring trok in februari de Zuiderzee binnen om in maart en april kuit te schieten in ondiepe gedeelten met een harde bodem. De volwassen haringen verlieten na afloop van de paaitijd de Zuiderzee; de larven en jonge haringen bleven achter. De Zuiderzee werd wel de kraamkamer van de haring genoemd. Zuiderzeeharing was door het ontbreken van verteringsenzymen niet geschikt om te kaken of pekelen, zodat hij beperkt houdbaar was. Deze haring werd vers (als panharing) of gerookt (bokking) verhandeld.

Visserij en vishandel

Na de realisatie van de Afsluitdijk verdween de Zuiderzeeharing al spoedig uit het IJsselmeer. Veel vissers moesten op zoek naar ander werk, of gingen werken in de vishandel. De groothandel en de detailhandel in vis is tot op de dag van vandaag een belangrijke bron van inkomsten. Inmiddels wonen en werken er in Spakenburg meer dan 125 visdetaillisten die overal in Nederland haring en andere visproducten verkopen. Meer dan de helft van de verkochte vis in Nederland is door Spakenburger handen gegaan.

De toekomst van de haring

Zoute haring is een delicatesse, een luxe vissnack en wordt nog steeds veel gegeten. Helaas is de traditie van het haringhappen langzaam aan het verdwijnen. De haringconsument vergrijst: meer dan de helft van de haringkopers is 50 jaar of ouder en het aantal jongeren dat haring eet, neemt af. Om meer kinderen aan de haring te krijgen is de Nederlandse vishandel een promotiecampagne gestart. Ook voor haring geldt: wie de jeugd heeft, heeft de toekomst.

Proeven?

Bezoekers van de tentoonstelling ‘Ha, Haring!’ kunnen na het bezoek tegen een aantrekkelijke korting de vangst van 2014 proeven. Bij Visspecialist De Oude Haven (Oude Schans 34) kost een Hollandse Nieuwe slechts € 1,75. Dit op vertoon van de kortingsbon die bij een bezoek aan het museum wordt uitgereikt.