Het Middenstuk - van Parijs naar Spakenburg

Michaël Koelewijn • 17 april 2024

Achter ieder object in de collectie van Museum Spakenburg zit een verhaal. Dit kan een kort verhaal zijn, over wat het is en waarvoor het werd gebruikt, maar soms is het een langer verhaal, over niet alleen wat het is, maar ook waar het vandaan komt en hoe het in Spakenburg terecht is gekomen. Voor het object uitgelicht in dit blog is het zo'n lang verhaal, afkomstig uit de koker van Henk Koelewijn (1946), bekend van o.a. de 'De Bourgondische Lelie'.

'In de jaren '70 van de vorige eeuw maakte ik veel reizen om antiek, maar vooral antieke stoffen en sieraden te zoeken. In de eerste jaren veel naar Engeland, maar mijn favoriete stad was Parijs. Mijn Frans was redelijk goed en al snel leer je het vakjargon in het Frans ook kennen. Op een van die reizen liep ik langs mijn adressen waar ik veel zaken mee deed en die ook voor mij allerlei zaken reserveerden tot ik weer kwam, meestal drie soms vier keer per jaar. Een bekende voor mij was 'Madame Clara', ze had altijd heel veel stoffen, maar was wel duur en niet gemakkelijk in het onderhandelen.

Je moest heel goed zorgen dat bij de aanschaf van stoffen er voldoende stof was om zoveel mogelijke kraplappen uit te knippen dan dat het patroon repeteerde, want de Spakenburgse en Bunschoter dames wilden wel symmetrische patronen op hun kledingstukken.

Ik liep wat te slenteren en at een zak met frites als lunch toen ik madame Clara passeerde, ze groette vriendelijk, maar ik ben doorgelopen mede door mijn etenswaren. Ik dacht; straks kijk ik wel, waarschijnlijk is er niet veel.
Toen ik later terug kwam en bij haar winkel naar binnen ging vroeg ik of er nog wat voor mij was, ze wist heel goed wat ik zocht.
Ze liet me een gordijn zien, wat prachtig geschikt was, vroeg 19e eeuws Frans met sitsmotieven uit de 18e eeuw. Maar er bleek nog veel meer te zijn, zes gordijnen, een bedsprei en een achterwand, een totaal hemelbed dus. Ik vroeg de prijs en schrok me rot, dat was erg veel! Maar ik ging rekenen hoeveel kraplappen ik daar uit kon knippen, alles had een prachtige rand die gelijk gebruikt kon worden en waren dus erg gunstig. Verder de binnen patronen waren zgn. "levensbomen" waar je erg goed op moest letten of de patronen rapporteerden. Dat lukte op de achterwand na, dat middenstuk bleef als het ware over, alleen de rand was bruikbaar.

Ik had altijd wel veel contant geld bij me en de bankchecques van ten hoogste 300 gulden per stuk. Opgeteld kwam ik geld tekort, maar ik moest ook mijn hotel nog betalen, eten en naar huis, dus benzine voor onderweg!
Het was dus een hele rekensom.
Ik betaalde al wat ik kon missen, zodat ik wat reserve had om thuis te komen. Ik kreeg het voor elkaar dat ik nog een bedrag kon nasturen via cheques en kreeg de hele lading mee! Ik moest direct naar het hotel om af te rekenen en te vertrekken, want ik had nog een rit van zes uur voor de boeg! Maar met een heel goed gevoel, zo veel had ik nog nooit gehad.

Terug thuis, ik woonde nog bij mijn ouders heb ik die de buit laten zien en direct daarna aan mijn compagnon (indertijd Jan Boekhout). We hebben het toen maar gevierd tot in de kleine uurtjes!
Het middenstuk wat niet "bruikbaar" was hebben we toen verkocht aan het toenmalige museum 't Vurhuus' [het huidige Museum Spakenburg].

Zo is er van dat avontuur toch nog een tastbare herinnering!'

  • Middenstuk bij opening Museum 1986

    Het Middenstuk bij de opening van het museum, 1986.

    Knop
  • Het Middenstuk in de huidige expositie, 2024.

    Knop
  • Het Middenstuk, 2024.

    Knop

Deel dit artikel

door Jeanet Huijgen 2 april 2026
Op 1 april opende Rob van Muilekom, gedeputeerde van de Provincie Utrecht en Lauren Nagel, kinderburgemeester van Bunschoten-Spakenburg het vernieuwde buitenterrein van Museum Spakenburg. Om dit te vieren heeft het museum april uitgeroepen tot kindermaand en mogen kinderen van 4 tot en met 12 jaar de gehele maand april gratis naar binnen, onder begeleiding van een betalende volwassene. Bovendien heeft het museum nog meer leuke activiteiten in petto onder andere in de meivakantie.
door Michaël Koelewijn 20 maart 2026
Tot eind 2026 is in het museum een hele bijzondere trouwjurk te zien. De van origine Surinaamse Hélène de Graaf‑Plein liet deze trouwjurk maken voor haar huwelijk in 2024 met de Spakenburgse Jan-Bort de Graaf. In deze jurk zijn elementen uit de Spakenburgse klederdracht verenigd met de klederdracht van Suriname. Hier leest u haar verhaal rond het ontwerp van de jurk en een technische beschrijving van de verschillende elementen van de bruidskoto.
door Jeanet Huijgen 16 januari 2026
Vanaf donderdag 22 januari tot 18 mei 2026 is er in Museum Spakenburg een nieuwe expositie te zien. Deze tentoonstelling draagt de naam ‘Werf in verf’ en toont Spakenburgs werk van Jan Zwaan, zoon van de bekende kunstschilder Klaas Zwaan.
door Michaël Koelewijn 7 januari 2026
Vanwege de sneeuwval is Museum Spakenburg vandaag, woensdag 7 januari, dicht. De omstandigheden zijn zo slecht dat het onverantwoord is open te gaan in verband met onze vrijwilligers en medewerkers. Geniet nu het kan van onze witte wereld ❄️. We hope u snel weer te kunnen verwelkomen.
door Jeanet Huijgen 6 oktober 2025
Van bodemschatten tot herinneringen, van opgraving tot huishouden: Deze avond zie je hoe geschiedenis overal om ons heen is. We maken een inspirerende tijdreis gedurende deze speciale editie van het Cultureel Café, georganiseerd tijdens de Maand van de Geschiedenis met het thema 'Natuurlijk'. Kom luisteren naar interessante lezingen en we sluiten af in Museum Spakenburg, waar je de archeologische vondsten zelf kunt bewonderen en kunt napraten.
door Jeanet Huijgen 23 september 2025
In de provincie Utrecht zit veel ‘verleden’ in de bodem. Bekende voorbeelden zijn de grafheuvels op de Heuvelrug, de Romeinse limes en de middeleeuwse plaats Dorestad. Maar er is nog veel meer gevonden, ook in Bunschoten-Spakenburg. Een selectie daarvan is te zien in de tentoonstelling ‘Een bodem vol vondsten’, die vanaf 24 september 2025 tot en met 3 januari 2026 te zien is in Museum Spakenburg.
Meer berichten